Radyonun Arasında Kalan O Sesler: Rastgelelik Bir Aradığımız Yer Değil, Bir Nefes Molasıdır

Bir kafede oturup, uğultulu bir İzmir akşamını dinlerken geliyor aklıma bazen radyoda o aradaki sessizlikler. O bilindik şarkıların bitip, sonraki programın başlamasına birkaç dakika kala duyduğumuz o hafif vızıltı, o bazen bilinmeyen bir frekansta takılan sesler... Bunlar hep bir tür "rastgelelik" olarak etiketlenir, değil mi? Ya da ben, yıllardır bu müzikle kurduğum bağı sürdürürken, bu seslerin aslında en çok aradığımız şey olduğunu düşünüyorum.

Biz yetişkinler, bilinçli olarak anlamlı, bütünlüklü bir anlatı arıyoruz. Bir şarkının mükemmel akışını, bir kitaptaki o kaçınılmaz sonu. Hayatın da bu şekilde olması gerektiğini düşünüyoruz: A noktası, B noktası, net bir varış noktası. Ancak bazen en büyük şarkılar, en büyük düşünceler, tam da o "rastgele" olanlarda saklı kalıyor.

90'ların o analog sıcaklığını hatırladıkça, bu "rastgele" olanların ne kadar da değerli olduğunu anlıyorum. O dönem dinlediğimiz kasetlerin takılma sesi, bir şarkının ortasında gelen cızırtı... Bunlar teknik kusurlardı belki ama bizim için her bir tanesi, o anın yaşayan bir parçasıydı. O cızırtı, sanki o anlık bir duyguyu yakalamaya çalışıyormuş gibiydi.

Bu blogun önceki yazılarında deterministik yapılar üzerinden rastlantısallığı inceledik. Bir tür denge kurmaya çalıştık. Ama bu sesler, benim için tamamen farklı bir boyutta. Onlar, bilerek tasarlanmamış, beklenmedik girizgahlar.

Mükemmeliyetin Tiranlığı ve O Beklenmedik Melodi

Benim üzerimdeki en büyük baskı, kusursuzluğu yakalama arzusu oldu. Öğretmenlik, bunu gerektiriyor; her konuyu en net haliyle aktarmak, her öğrencinin sorusuna tam olarak cevap verebilmek. Bu disiplin benim için önemli bir yaşam biçimi. Ama müzik, bu katı yapılardan kurtulmanın yolu.

Rastgelelik, bu öngörülebilirlik duvarını yıkan o küçük isyandır. Bir melodiye aşık olduğumuzda, o melodinin bize yaşattığı hissiyat, notaların matematiksel toplamından çok daha ötedir. O his, belki de o kayıttaki bir nefes alış verişten, ya da plak çekerken oluşan hafif bir sürtünmeden besleniyor olabilir. O an, benim için o anın kendisi oluyor.

Bu yüzden diyorum ki, aceleyle bir sonuca ulaşmaya çalışmak yerine, bazen o aralığı dinleyin. Radyonun arasında kalan o bilinmeyen sesleri, o yazılanmamış melodileri dinleyin. Onlar, hayatın bize sunduğu, "bunu da oku" dediği, henüz kategorize edemediğimiz o değerli anekdotlardır. Onlar, varoluşsal bir nefes molasıdır. Ve bu molalarda, bazen en doğru yanıtlara ulaşıyoruz.